الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

363

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

تنها خودش نبود كه در اين وادى گام بر مىداشت بلكه « بستگان پدرىاش ( بنى اميّه ) به همكارى او برخاستند و همچون شتر گرسنه‌اى كه در بهار به علفزار بيفتد و با ولع عجيبى گياهان را ببلعد به خوردن اموال خدا مشغول شدند » ( و قام معه بنو ابيه يخضمون « 1 » مال اللّه خضمة الابل نبتة الرّبيع ) . تعبير به « نبتة الرّبيع ، گياهان بهارى » به خاطر آن است كه اين گياهان بسيار لطيف و براى حيوان خوش خوراك است و با حرص و ولع عجيب ، آن را مىخورد . جملهء « يخضمون مال اللّه . . . » - با توجّه به معناى لغوى خضم - به خوبى نشان مىدهد كه بنى اميّه براى غارت بيت المال با تمام وجودشان وارد صحنه شدند و تا آنجا كه مىتوانستند خوردند و بردند . به گفتهء « ابن ابى الحديد » خليفهء سوّم ، بنى اميه را بر مردم مسلّط كرد و آنها را به فرماندارى ولايات اسلام منصوب نمود و اموال و اراضى بيت المال را به عنوان بخشش در اختيار آنان گذارد ، از آن جمله سرزمينهايى از « آفريقا » در ايّام او فتح شد كه خمس همهء آنها را گرفت و به « مروان بن حكم » ( دامادش ) بخشيد . مرحوم « علّامهء امينى » در كتاب نفيس « الغدير » آمار عجيبى از بخششهاى عثمان در دوران خلافتش - از منابع اهل سنّت - گردآورى كرده كه از مطالعهء آن انسان وحشت مىكند . به عنوان نمونه به يكى از دامادهايش « حارث بن حكم » برادر « مروان » سيصد هزار درهم و به « مروان » پانصد هزار درهم و به « ابو سفيان » « دويست هزار » و به « طلحه » « سيصد و بيست و دو هزار » و به « زبير » « پانصد و نود و هشت هزار » درهم بخشيد ، تا آن جا كه مرحوم « علامهء امينى » جمع درهمهايى را

--> ( 1 ) « خضم » به معناى خوردن با تمام دهان است و نقطهء مقابل آن « قضم » است كه به معناى خوردن با نوك دندانهاى پيشين است بعضى نيز گفته‌اند خضم به معناى خوردن علف تازه است و قضم به معناى خوردن علفهاى خشك .